HIRSIZLIK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI
Yürürlük Tarihi: 1 Ağustos 1996
A
- Sigortanın Kapsamı
A.l. Sigortanın
Konusu
Bu sigorta ile poliçede belirlenen sigortalı
yerde hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsün;
1.1.
Kırma, delme, yıkma, devirme ve zorlamayla girilerek,
1.2.
Araç, gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanma veya aşma
suretiyle girilerek,
1.3.
Kaybolan, çalınan veya haksız yere elde edilen asıl anahtarla veya
anahtar uydurarak veya başka aletler veya şifre yardımıyla kilit
açma suretiyle girilerek,
1.4.
Sigortalı yerlere gizlice girip saklanarak veya kapanarak,
1.5.
Öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanma veya tehditle, yapılması
halinde sigortalı kıymetlerde doğrudan meydana gelen maddi kayıp ve
zararlar, teminat altına alınmıştır.
Teminat poliçede belirtilmek şartıyla yukarıda
sıralanan riziko gruplarından sadece biri veya birkaçı için de
verilebilir.
A.2. Sigorta Bedelinin Kapsamı
Sigortalıya ve kendisiyle birlikte sürekli
oturanlara ve çalışanlarına ait sigortalanabilir kıymetler sigorta
kapsamı içindedir.
Sigortalı yerlerde bulunan sigorta konusu
kıymetler;
a)
Nitelikleri bakımından madde veya gruplara ayrılmış ise bu madde ve
gruplardan herhangi birinin içine giren,
b)
Tek bir sigorta bedelinde belirtilmiş ise bu bedele ilişkin tanımın
içine giren,
her şey poliçede ayrıca belirtilmiş olsun
olmasın sonradan edinilmiş olsa dahi sigorta teminatı kapsamı
içindedir.
Hırsızlık eylemini gerçekleştirmek amacıyla
sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerlere girilmesi veya bu yerlerin
açılması esnasında verilecek tahribat da sigorta teminatı
kapsamındadır.
Sigorta sözleşmesine, teminat altına alınacak
kıymetlerin muhafazası için özel hükümler konabilir. Bu takdirde
sigortacı, sözkonusu kıymetlerin sigorta sözleşmesinde öngörülen
şekillerde saklanmadığını ispat etmedikçe tazminat ödemekten
kaçınamaz.
A.3. Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına Dahil
Edilebilecek Kıymetler
Aşağıda sayılanlar teminat kapsamı dışındadır.
Ancak sigorta bedellerinin poliçede ayrıca belirtilmesi kaydıyla ek
sözleşme ile teminat kapsamı içine alınabilirler:
3.1.
Kürk ve ipek halı ile sanat veya antika değeri olan tablo,
kolleksiyon, heykel, biblo, resim, kitap, gravür, yazı, halı ve
benzerleri,
3.2.
Model, kalıp, plan ve kroki, ihtira beratı, ticari defter ve
benzerleri,
3.3.
Sigorta sözleşmesine konu olan yerler dahilinde bulunan kara, deniz
ve hava araçları ile bunların yükleri,
3.4.
İşyeri ile bağlantısı olmayan vitrinlerde sergilenen mallar,
3.5.
Nakit, hisse senedi, tahvil ve kıymetli kâğıt ile altın, gümüş ve
sair kıymetli maden ile bunlardan mamul eşya, mücevher, değerli taş,
inci ve benzerleri,
3.6.
Sigortalıya, kendisiyle birlikte oturanlara ve çalışanlarına ait
olmayıp da sigorta sözleşmesinde gösterilen yerde bulunan mallar,
3.7.
Konutlarda bulunan ve sigorta bedellerinin toplam sigorta bedelinin
aşağıda belirtilen oranları aşan kısımları,
a)
Sanat veya antika değeri olan tablo, kolleksiyon, heykel, biblo,
resim, kitap, gravür, yazı, halı ve benzerlerinin sigorta
bedellerinin toplam sigorta bedelinin %5'ini aşan kısmı,
b)
Altın, gümüş ve sair kıymetli maden ile bunlardan mamül eşya,
mücevher, değerli taş, inci ve benzerlerinin sigorta bedellerinin
toplam sigorta bedelinin %5'ini aşan kısmı,
c)
Aksam ve teferruatları da dahil olmak üzere bilgisayar, video, video
çekicisi, telsiz, televizyon, radyo, pikap, teyp, müzik seti,
fotoğraf makinesi, film makinesi (gösterme veya çekme), dürbün ve
mikroskopların sigorta bedellerinin toplam sigorta bedelinin %
10'unu aşan kısmı,
d)
Kürk ve ipek halıların sigorta bedellerinin toplam sigorta bedelinin
% 10'unu aşan kısmı.
Sigorta sözleşmesine, yukarıdaki fıkraya göre
teminat altına alınacak eşya1arın muhafazası için özel hükümler
konabilir. Bu takdirde sigortacı, sözkonusu eşyaların sigorta
söz1eşmesinde öngörülen şekillerde saklanmadığını ispat etmedikçe
tazminat ödemekten kaçınamaz.
A.4. Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına Dahil
Edilebilecek Haller
Aşağıdaki hallerden herhangi birinin varlığını
fırsat bilerek yapılan hırsızlık, yağma ve suçlara teşebbüsten
kaynaklanan zararlar sigorta teminatının dışında olup ancak ek
söz1eşme yapılarak teminat kapsamı içine alınabilirler:
4.1.
Sigorta söz1eşmesinde gösterilen yerlerin içinde ara1ıksız 30 günden
fazla kimse bulunmaması,
4.2.
Poliçede gösterilen yerlerde bulunan kıymetlerin, bu yerlerden
taşınması ve bu yerlerin dışındaki adreslerde tutulması,
4.3.
Grev, lokavt, kargaşalık ve bunların gerektirdiği askeri ve inzibati
hareketler,
4.4.
Yangın, yıldırım, infilak, deprem, yanardağ püskürmesi, seylap,
fırtına, yer kayması, kar ağırlığı,
4.5.
Sigortalının hizmetinde bulunan kimselerce yapılan hırsızlık ve
tahribat,
4.6.
Kıyafet değiştirerek veya selahiyetli olmaksızın sıfat takınarak
yapılan hırsızlık1ar,
4.7.
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda
belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj ile
bunları önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar
tarafından yapılan müdahaleler sonucunda meydana gelen zararlar
A.5. Teminat Dışında Kalan Haller
Aşağıdaki haller sigorta teminatının
dışındadır:
5.1.
Savaş, istila, düşman hareketleri, iç savaş, ihtilal, ayaklanma ve
askeri hareketlerden yararlanılarak yapılan hırsızlık, yağma ve bu
suçlara teşebbüsten kaynaklanan zararlar,
5.2.
Herhangi bir nükleer yakıttan veya nükleer yakıtın yanması sonucu
nükleer artıklardan veya bunlara atfedilen sebeplerden meydana gelen
iyonlayıcı radyasyon veya radyo-aktif bulaşma ya da bunların
gerektirdiği askeri ve inzibati tedbirlerden yararlanılarak yapılan,
hırsızlık, yağma ve tahribat (Bu bentte geçen yanma deyimi kendi
kendini idame ettiren herhangi bir nükleer ayrışım olayını da
kapsayacaktır).
5.3.
Kamu otoritesi tarafından sigortalı şeyler üzerinde yapılacak
tasarruflardan yararlanılarak yapılan hırsızlık, yağma veya bu
suçlara teşebbüsten kaynaklanan zararlar,
5.4.
Sigortalıyla birlikte yaşayan veya birlikte oturan kimseler
tarafından yapılan hırsızlık ve tahribat,
5.5.
Hırsızların neden olacağı yangın, infilak ve dahili su zararları,
5.6.
Envanter açıkları.
A.6. Eksik Sigorta
Aksi kararlaştırılmadıkça, poliçede belirtilen
sigorta bedeli sigorta edilen menfaatin hasara uğradığı andaki
değerinden düşük olduğu takdirde, tazminat sigorta bedeli ile
sigorta değeri arasındaki orana göre ödenir.
Sigortalı veya sigorta ettiren, sigorta
sözleşmesini yukarıdaki oran gözönüne alınmaksızın sigorta bedelini
aşmayan zararın tamamının sigortacı tarafından ödeneceği şeklinde
değiştirebilir. Sigortalı veya sigorta ettiren sözleşmeyi bu şekilde
değiştirdiğini, rizikonun gerçekleşmesinden önce, noter protestosu
ile sigortacıya bildirdiği takdirde, bildirim gününden sonra gelen
günden itibaren sözleşme hükümleri, kendiliğinden sigortacının
sigorta bedelini aşmayan zararın tamamından sorumlu olacağı şeklinde
değiştirilmiş olur. Sigortalı prim farkını esas primin ödenmesine
ilişkin hükümler uyarınca öder.
A.7. Aşkın Sigorta
Sigorta bedeli veya sigortacının zarar
dolayısıyla ödemeyi kararlaştırdığı miktar, sigorta olunan menfaatin
değerini aşarsa sigortanın bu değeri aşan kısmı geçersizdir.
Sigorta süresi içinde haberdar olan sigortacı
bu durumu sigortalıya ihbar eder ve sigorta bedelini ve primin bu
aşkın bedele ait kısmını indirir ve fazlasını sigortalıya iade eder.
A.8. Muafiyet
Sigorta bedelinin belli bir yüzdesine kadar
olan hasarların veya hasarın belli bir yüzdesinin ve/veya miktarının
sigortacı tarafından tazmin edilmeyeceği kararlaştırılabilir.
Bu şekilde belirlenen muafiyet oranları veya
tutarları poliçede belirtilir.
A.9. Sigortanın Başlangıcı ve Sonu
Sigorta, poliçede başlama ve sona erme
tarihleri olarak yazılan tarihlerde aksi kararlaştırılmadıkça,
Türkiye saati ile öğleyin saat 12.00'de başlar ve öğleyin saat
12.00'de sona erer.
B
-Hasar ve Tazminat
B.l. Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı
veya Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri
Sigortalı veya sigorta ettiren, rizikonun
gerçekleşmesi halinde aşağıdaki hususları yerine getirmekle
yükümlüdür.
1.1.
Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren beş iş günü
içinde sigortacıya bildirimde bulunmak.
1.2.
Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinde, durumu derhal yetkili
makamlara bildirmek ve çalınanlar arasında kıymetli evrak varsa
dolaşımını ve ödenmesini önlemek için ilgili yerlere derhal
başvuruda bulunmak,
1.3.
Sigortalı değilmişçesine gerekli koruma önlemlerini almak ve bu
amaçla sigortacı tarafından verilen talimata elinden geldiği kadar
uymak,
1.4.
Zorunlu haller dışında, rizikonun gerçekleştiği yer veya kıymetlerde
bir değişiklik yapmamak,
1.5.
Sigortacının isteği üzerine rizikonun gerçekleşmesi nedenlerini
ayrıntılı şekilde belirlemeye, zarar miktarı ile delilleri saptamaya
ve rücu hakkının kullanılmasına yararlı, sigorta ettiren için
sağlanması mümkün gerekli bilgi ve belgeleri gecikmeksizin
sigortacıya vermek,
1.6.
Zararın tahmini miktarını belirten, yazılı bir bildirimi makul ve
uygun bir süre içinde sigortacıya vermek,
1.7.
Tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu
haklarının saptanması için sigortacının veya yetkili kıldığı
temsilcilerinin sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerlerde, sigortalı
kıymetlerde ve bunlarla ilgili belgeler üzerinde yapacakları
araştırma ve incelemelere izin vermek,
1.8.
Sigorta konusu ile ilgili başka sigorta sözleşmeleri varsa bunları
sigortacıya bildirmek.
B.2. Koruma Önlemleri
Sigortalı veya sigorta ettiren, sigorta
poliçesiyle temin olunan rizikoların gerçekleşmesinde zararı
önlemeye, azaltmaya ve hafifletmeye yarayacak önlemleri almakla
yükümlüdür. Alınan önlemlere ilişkin giderler, bu önlemler faydasız
kalmış olsa bile, sigortacı tarafından ödenir. Eksik sigorta varsa,
sigortacı bu giderleri sigorta bedeliyle sigorta değeri arasındaki
orana göre öder.
B.3. Zararın Tespiti
Sigortalı kıymetlerin çalınması ya da
hırsızlığa teşebbüs edilmesi sonucunda sigortalı kıymetlerde ve
bulunduğu yerde meydana gelen zararın miktarı taraflar arasında
yapılacak anlaşmayla tespit edilir.
Taraflar zarar miktarında anlaşamadıkları
takdirde, zarar miktarının tayini, hakem-bilirkişilerce aşağıdaki
esaslara uyulmak suretiyle saptanır ve sigortacıdan tazminat talep
edilmesi veya sigortacının dava edilmesi halinde zarar miktarıyla
ilgili hakem-bilirkişi raporu tazminatın saptanmasına esas teşkil
eder. Şu kadar ki, tek hakem-bilirkişi seçilmiş ise atandığı
tarihten itibaren, diğer hallerde ise üçüncü hakem-bilirkişinin
seçilmesinden itibaren en geç üç ay içerisinde ve her halükarda
rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı ay içerisinde raporun
tebliğ edilmemesi halinde taraflar zarar miktarını her türlü delille
ispat edebilirler.
Taraflar, uyuşmazlığın çözümü için tek
hakem-bilirkişi seçiminde anlaşamadıkları takdirde, taraflardan her
biri kendi hakem-bilirkişisini seçer ve bu hususu noter eliyle diğer
tarafa bildirir. Taraflarca seçilen hakem-bilirkişiler ilk toplantı
tarihinden itibaren yedi gün içerisinde ve incelemeye geçmeden önce,
bir üçüncü hakem-bilirkişi seçerler ve bunu bir tutanakla saptarlar.
Üçüncü hakem-bilirkişi ancak taraflarca seçilen hakem-bilirkişilerin
anlaşamadıkları hususlarda, anlaşamadıkları hadler içinde kalmak
suretiyle, diğer hakem-bilirkişilerle birlikte tek bir rapor halinde
karar vermeye yetkilidir. Hakem-bilirkişi raporu taraflara aynı
zamanda tebliğ edilir.
Taraflardan herhangi biri, diğer tarafça
yapılan tebliğden itibaren 15 gün içinde hakem-bilirkişisini seçmez
yahut taraflarca seçilen hakem-bilirkişiler üçüncü
hakem-bilirkişinin seçimi konusunda yedi gün içinde anlaşamazlarsa,
üçüncü hakem-bilirkişi taraflardan birinin isteği üzerine hasar
yerindeki ticaret davalarına bakmaya yetkili mahkeme tarafından
uzman kişiler arasından seçilir.
Hakem-bilirkişilere, uzmanlıklarının yeterli
olmadığı nedeniyle itiraz olunabilir. Hakem-bilirkişinin kimliğinin
öğrenilmesinden sonra yedi gün içerisinde kullanılmayan itiraz hakkı
düşer.
Hakem-bilirkişi ölür, görevden çekilir veya
reddedilir ise, yerine aynı usule göre yenisi seçilir ve göreve
kaldığı yerden devam olunur.
Hakem-bilirkişiler, zarar miktarının
saptanması konusunda gerekli görecekleri deliller ile sigortalı
şeylerin rizikonun gerçekleşmesi sırasındaki değerini saptamaya
yarayacak kayıt ve belgeleri isteyebilir ve hasar yerinde incelemede
bulunabilirler.
Hakem-bilirkişilerin veya üçüncü
hakem-bilirkişinin zarar miktarı konusunda verecekleri karar
kesindir, tarafları bağlar.
Hakem-bilirkişi kararlarına ancak tespit
edilen zarar miktarının, gerçek durumdan önemli şekilde farklı
olduğu anlaşılır ise itiraz edilebilir ve bunların iptali, kararın
tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde rizikonun gerçekleştiği
yerdeki ticaret davalarına bakmaya yetkili mahkemeden istenebilir.
Taraflar kendi seçtikleri hakem-bilirkişilerin
ücret ve masraflarını öderler. Tek hakem-bilirkişinin veya üçüncü
hakem-bilirkişinin ücret ve masrafları taraflarca yarı yarıya
ödenir.
Zarar miktarının saptanması bu sözleşmede ve
mevzuatta mevcut hüküm ve şartları ve bunların ileri sürülmesini
etkilemez.
B.4. Tazminatın Hesabı
Sigorta tazminatının hesabında sigortalı
kıymetlerin rizikonun gerçekleşmesi, anındaki tazmin değeri esas
tutulur. Sigorta tazmin değeri aşağıdaki şekilde hesaplanır.
Ticari emtiada, rizikonun gerçekleşmesinden
bir önceki iş günü piyasa alım fiyatı esas tutulur.
Fabrika ve imalathanelerde imal halinde
bulunan maddelerde, rizikonun gerçekleşmesinden bir iş günü önceki
piyasa fiyatına göre hammadde ve malzemenin satın alınması için
ödenecek bedellere o güne kadar yapılan imal masrafları ve genel
giderlerden gereken payın eklenmesi suretiyle hesaplanır. Ancak bu
suretle saptanan tazmin değeri, hiçbir zaman bu maddelerin
mamüllerinin rizikonun gerçekleşmesinden bir işgünü önceki piyasa
alım fiyatını geçemez.
Ham ve mamul maddeler, fabrika ve
imalathanelerin ister içinde veya eklentisinde, ister diğer herhangi
bir yerinde bulunsun bu madde hükümleri bakımından ticari emtiadan
sayılır.
Her türlü makine ve tesisat, alet-edevat ve
demirbaşlarda, yenilerinin satın alınması için ödenecek bedel esas
tutulur. Ancak, bu bedelden eskime ve aşınma ve başka sebeplerden
ileri gelen kıymet eksilmeleri düşüleceği gibi yenilerinin randıman
ve nitelik farkları varsa bu farklar da dikkate alınır.
Her türlü ev eşyası ve kişisel eşyada,
yenilerinin satın alınması için ödenecek bedel esas tutulur. Ancak
bu bedelden, eskime ve aşınma ve başka sebeplerden ileri gelen
kıymet eksilmeleri indirilir.
Sigorta sözleşmesinin yapılması sırasında veya
sigorta süresi içinde; sigorta konusu kıymetin tazmin değeri sigorta
ettiren ve sigortacının mutabakatıyla seçtikleri bilirkişiler
tarafından saptanır ve taraflarca kabul olunursa bu değere
taraflarca itiraz olunamaz.
Mutabakatlı değer esasıyla yapılacak
sözleşmeler için saptanacak değer listesi en çok bir yıllık sigorta
süresi için geçerlidir.
Bilirkişi masrafı, sözleşmeyi mutabakatlı
değer esasıyla isteyen tarafa aittir. Ticari emtia üzerine
mutabakatlı değer esasıyla sözleşme yapılamaz.
Kıymetli evrakın değeri, hırsızlık gününden
bir evvelki günün borsa, yoksa piyasa veya rayiç fiyatına göre
tesbit edilir.
Kıymetli evrakın iptal veya başka bir suretle
yerlerine ikamesi mümkün olduğu takdirde, tazmin edilecek bedel
ikame masraflarıdır. Paralarda, paranın nominal değeridir.
Sigortacının sorumluluğu; sigortalı şeylerin
hepsi için tek bir bedel öngörülmüş ise bu bedelle, sigortalı şeyler
nitelikleri bakımından madde veya gruplara ayrılmış ise bu madde ve
gruplarla ilgili bedellerle sınırlıdır.
B.5. Tazminatın Ödenmesi
Sigortalı kıymetler birden çok kez sigorta
edilmişse, tazminat miktarının yasa ve bu poliçe hükümlerine göre
saptanmasından sonra sigortacı payına düşen kısmı öder.
Sigortacı belirlenen tazminatı, rizikonun
gerçekleştiğini belirleyen bilgi ve belgelerin kendisine
ulaşmasından itibaren en geç 30 gün içerisinde sigortalıya ödemek
zorundadır.
Sigortacı, parayı ve kıymetli evrakı aynen
ikame suretiyle de tazmin edebilir.
Ancak, hisse senedi ve tahvillerle diğer
kıymetli evrakta ikame masrafları söz konusu ise sigortalı ikame
işlerini takip ederek bu işlemin en kısa zamanda yapılmasını sağlar.
Aksi takdirde doğacak zarardan sigortalı sorumlu olacaktır.
Sigortalı veya sigorta ettiren hakkında
soruşturma açılmış ise bu soruşturmanın tamamlanmasına kadar
sigortacı tazminat ödemesini bekletebilir. Çalınmış olan şeyler
kısmen veya tamamen bulunmuş ise, sigorta ettiren veya sigortalı
durumu derhal sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
Bulunma, tazminatın ödenmesinden önce olmuşsa,
sigorta ettiren bunları geri almak zorundadır.
Bulunma tazminatın ödenmesinden sonra olmuşsa,
sigortalı bulunan şeyin değerini ödeyerek ya geri alır ya da bulunan
şeylerin mülkiyetini sigortacıya devreder.
Geri alınma durumunda, bulunan şeylerde
çalınma dolayısıyla bir kıymet eksilmesi meydana gelmiş ise,
sigortacı bu zararı ödemek zorundadır.
B.6. Tazminat Hakkının Eksilmesi veya Düşmesi
Sigortalı veya sigorta ettiren, rizikonun
gerçekleşmesi halindeki yükümlülüklerini yerine getirmez ve bunun
sonucu zarar miktarında bir artış olursa, sigortacının ödeyeceği
tazminattan bu şekilde artan kısım indirilir.
Sigortalı veya sigorta ettiren, rizikonun
gerçekleşmesine kasden sebebiyet verir veya zarar miktarını kasden
artırıcı eylemlerde bulunursa, bu poliçeden doğan talep hakları
düşer.
B.7. Hasar ve Tazminatın Sonuçları
Sigortacı, ödediği tazminat tutarınca hukuken
sigortalı yerine geçer. Sigortalı veya sigorta ettiren, sigortacının
açabileceği davaya yararlı ve elde edilmesi mümkün belge ve
bilgileri vermeğe zorunludur.
Sigorta edilmiş rizikonun gerçekleşmesi ile
tam hasar meydana geldiği takdirde sigorta teminatı sona erer. Kısmi
hasar halinde, sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği tarihten
itibaren, ödenen tazminat tutarı kadar eksilir. Sigorta bedelinin
madde veya gruplara ayrılmış olması hallerinde de aynı yöntem
uygulanır.
Sigorta bedelinin eksildiği hallerde, sigorta
ettirenin istediği tarihten itibaren gün esası ile prim alınmak
suretiyle sigorta bedeli eski miktarına yükseltilebilir.
Kısmi hasarlarda, taraflar sigorta
sözleşmesini feshetme hakkına sahiptir. Taraflar fesih hakkını ancak
tazminat ödenmeden önce kullanabilir. Feshin hüküm ifade ettiği
tarihe kadar geçen sürenin primi, gün esası üzerinden hesap edilir
ve fazlası geri verilir.
C-
Çeşitli Hükümler
C.1. Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacının
Sorumluluğunun Başlaması ve Sigorta Ettirenin Temerrüdü
Sigorta priminin tamamının, primin taksitle
ödenmesi kararlaştırılmışsa peşinatın (ilk taksit) akit yapılır
yapılmaz ve en geç poliçenin teslimi karşılığında ödenmesi gerekir.
Aksi kararlaştırılmadıkça prim veya peşinat ödenmediği takdirde
poliçe teslim edilmiş olsa dahi sigortacının sorumluluğu başlamaz ve
bu husus poliçenin ön yüzüne yazılır. Sigorta ettiren kimse, sigorta
primini veya primin taksitle ödenmesi kararlaştırıldığı takdirde
peşinatını, sigorta poliçesinin teslim edildiği günün bitimine kadar
ödemediği takdirde temerrüde düşer ve prim borcunu temerrüde düştüğü
tarihi takip eden 30 gün içinde de ödemediği takdirde sigorta
sözleşmesi hiç bir ihtara gerek olmaksızın feshedilmiş olur. Prim
ödenmemiş olmasına rağmen poliçenin teslimi ile sigortacının
sorumluluğunun başlayacağının kararlaştırıldığı hallerde, bu bir
aylık sürenin ilk onbeş gününde sigortacının sorumluluğu devam eder.
Primin taksitle ödenmesi kararlaştırıldığı
takdirde, taksitlerin ödeme zamanı, miktarı ve vadesinde
ödenmemesinin sonuçları poliçe üzerine yazılır veya poliçe ile
birlikte yazılı olarak sigorta ettirene bildirilir. Sigorta ettiren
kimse, kesin vadeleri poliçe üzerinde belirtilen ya da yazılı olarak
kendisine bildirilmiş olan prim taksitlerinin herhangi birini vade
günü bitimine kadar ödemediği takdirde temerrüde düşer. Sigorta
ettiren, prim borcunu temerrüde düştüğü tarihi takip eden 15 gün
içinde ödemediği takdirde sigorta teminatı durur. Rizikonun
gerçekleşmemesi kaydıyla, teminatın durduğu süre içinde prim
borcunun ödenmesi halinde teminat durduğu yerden devam eder. Sigorta
teminatının durduğu tarihten itibaren 15 gün içerisinde prim
borcunun ödenmemesi halinde, sigorta sözleşmesi hiç bir ihtara gerek
olmaksızın feshedilmiş olur.
Poliçenin ön yüzüne yazılması kaydıyla,
rizikonun gerçekleşmesiyle henüz vadesi gelmemiş prim taksitlerinin
sigortacının ödemekle yükümlü olduğu tazminat miktarını aşmayan
kısmı, muaccel hale gelir.
Bu madde uyarınca sigorta sözleşmesinin
feshedilmiş sayıldığı hallerde, sigortacının sorumluluğunun devam
ettiği süreye tekabül eden prim, gün esası üzerinden hesap edilerek
fazlası sigorta ettirene iade edilir.
C.2. Sigortalı veya Sigorta Ettirenin Sözleşme
Yapıldığı Sırada Beyan Yükümlülüğü
Sigorta sözleşmesi, sigorta ettirenin
teklifnamede, teklifname yoksa poliçe ve eklerinde yazılı beyanına
dayanılarak akdedilmiştir.
Sigorta ettirenin beyanı gerçeğe aykırı veya
eksik olması dolayısıyla, sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya
daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek hallerde sigortacı,
durumu öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeden
cayabilir veya sözleşmeyi yürürlükte tutarak aynı süre içinde prim
farkını talep edebilir.
Sigortalı veya sigorta ettiren, talep edilen
prim farkını kabul ettiğini sekiz gün içinde bildirmediği takdirde
sözleşme feshedilmiş olur.
Cayma veya feshin hüküm ifade ettiği tarihe
kadar geçen sürenin primi, gün esası üzerinden hesap edilir ve
fazlası geri verilir.
Sigortalı veya sigorta ettirenin kasıtlı
davrandığı anlaşıldığı takdirde sigortacı, riziko gerçekleşmiş olsa
bile sözleşmeden cayabilir, tazminatı ödemez ve prime hak kazanır.
Sigortalı veya sigorta ettirenin kasdı
bulunmadığı durumlarda rizikonun, sigortacı durumu öğrenmeden önce
veya sigortacının cayabileceği ve feshedebileceği ya da caymanın
veya feshin hüküm ifade etmesi için geçecek sürede gerçekleşmesi
halinde, sigortacı tazminatı tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuk
ettirilmesi gereken prim arasındaki orana göre öder.
Süresinde kullanılmayan cayma veya prim
farkını talep etme hakkı düşer.
C.3. Sigorta Ettirenin Sigorta Süresi İçinde
İhbar Yükümlülüğü ve Sonuçları
Sigorta ettiren, sigortacının izni olmadan
sözleşmenin yapılmasından sonra sigortalı kıymetlerin bulunduğu
yerde ya da kullanış tarzında, teklifnamede, teklifname yoksa poliçe
ve eklerinde belirtilene nazaran değişiklik yaptığı takdirde,
bu durumu sigortacıya sekiz gün içinde bildirmekle yükümlüdür.
Değişiklik, sigortacının sözleşmeyi
yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektiren hallerden
ise, sigortacı sekiz gün içinde sözleşmeyi fesheder yahut prim
farkını talep etmek suretiyle sözleşmeyi yürürlükte tutar.
Sigorta ettiren, talep edilen prim farkını
kabul ettiğini sekiz gün içinde bildirmediği takdirde sözleşme
feshedilmiş olur.
Feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen
sürenin primi, gün esası üzerinden hesap edilir ve fazlası geri
verilir.
Süresinde kullanılmayan fesih veya prim
farkını talep etme hakkı düşer.
Sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerlerin veya
kullanma şeklinin, teklifname teklifname yoksa poliçe ve eklerinde
belirtilene nazaran değiştirildiğini öğrenen sigortacı, sigorta
sözleşmesinin yürürlükte kalmaya devam etmesine razı olduğunu
gösteren bir harekette bulunursa fesih hakkı düşer.
Değişiklik, rizikoyu hafifletici nitelikte ve
daha az prim ödenmesini gerektirir hallerden ise sigortacı, bu
değişikliğin yapıldığı tarihten sözleşmenin sona ermesine kadar
geçecek süre için gün esasına göre hesap edilecek prim farkını
sigorta ettirene geri verir.
Sigortacının sözleşmeyi bu değişiklere göre
yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektiren hallerde:
a)
Sigortacı durumu öğrenmeden önce,
b)
Sigortacının fesih ihbarında bulunabileceği süre içinde,
c)
Fesih ihbarının hüküm ifade etmesi için geçecek süre içinde,
riziko gerçekleşirse, sigortacı, tazminatı
tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuk ettirilmesi gereken prim
arasındaki orana göre öder.
C.4. Birden Çok Sigorta
Sigortalanmış şeyler üzerine sigorta ettiren
başka sigortacılarla aynı rizikolara karşı ve aynı süreye rastlayan
başka sigorta sözleşmesi yapacak olursa, bunu tüm sigortacılara
derhal bildirmekle yükümlüdür.
Sigortacı durumu öğrendiği tarihten itibaren 8
gün içinde sözleşmeyi feshedebilir. Süresinde kullanılmayan fesih
hakkı düşer.
C.5. Menfaat Sahibinin veya Zilyedlik
Durumunun Değişmesi
Sözleşme süresi içinde, menfaat sahibinin veya
zilyedlik durumunun değişmesi halinde (ölüm hali hariç) sigorta
sözleşmesi münfesih olur.
Ölüm halinde ise, sigorta ettiren ve
sigortanın varlığını öğrenen yeni hak sahibi durumu 15 gün içinde
sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
Sigortacı değişikliği, yeni hak sahibi de
sigortanın mevcudiyetini öğrendiği tarihten itibaren 8 gün içinde
sözleşmeyi feshedebilir.
Feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen
sürenin primi, gün esası üzerinden hesap edilir ve fazlası yeni hak
sahibine geri verilir.
Süresinde kullanılmayan fesih hakkı düşer.
Sigortalı kıymetlerin maliğinin değişmesi
anında ödenmesi gerekli prim borçlarından, sigorta ettiren ile fesih
hakkını kullanmayan yeni hak sahibi müteselsilen sorumludur.
Sigortalı kıymetlerin şeylerin sahibinin
ölümüyle, varsa ödenecek prim borcundan kanuni varisleri sorumludur
veya iade edilecek primi alma hakkı sigortalının kanuni varislerine
aittir.
C.6. Sigortalı Yerde Değişiklik
Sigortalı kıymetlerin kısmen veya tamamen yeri
değiştiğinde C.3. maddesi hükümleri uygulanır.
C.7. İhbarlar
Sigortalının veya sigorta ettirenin
bildirimleri sigorta şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine
aracılık yapan acenteye, noter eliyle veya taahhütlü mektupla
yapılır.
Sigortacının bildirimleri de sigortalının veya
sigorta ettirenin poliçede gösterilen adresine veya bu adres
değişmişse son bildirilen adresine aynı surette yapılır.
Taraflara imza karşılığında elden verilen
mektup, telgraf, teleks veya faks ile yapılan bildirimler de
taahhütlü mektup hükmündedir.
Sigortacı tarafından yapılan fesih ihbarı
postaya veya notere verildiği tarihten itibaren 15 gün sonra öğleyin
saat 12:00'de, sigorta ettiren tarafından yapılan fesih ihbarı ise
postaya veya notere verildiği tarihi takip eden gün öğleyin saat,
12:00'de hüküm ifade eder.
C.8. Ticari ve Mesleki Sırların Saklı
Tutulması
Sigortacı ve sigortacı adına hareket edenler
bu sözleşmenin yapılması dolayısıyla sigortalıya veya sigorta
ettirene ait olarak öğreneceği ticari ve mesleki sırların saklı
tutulmamasından doğacak zararlardan sorumludurlar.
C.9. Yetkili Mahkeme
Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar
nedeniyle sigortacı aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme,
sigorta şirketi merkezinin veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan
acentenin ikametgâhının bulunduğu veya rizikonun gerçekleştiği
yerdeki, sigortacı tarafından açılacak davalarda ise davalının
ikametgâhının bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemeleridir.
C.10. Zamanaşımı
Sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler
iki yılda zamanaşımına uğrar.
C.11. Özel Şartlar
Sözleşmeye bu genel şartlara aykırı olmamak
kaydıyla özel şartlar konulabilir.
Son Düzenleme Tarihi: 05 Eylül 2006