KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI
(TRAFİK SİGORTASI) GENEL ŞARTLARI
Yürürlük Tarihi:
15 Ağustos 2003
A- SİGORTA KAPSAMI
A.1- Sigortanın Kapsamı
Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın
işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya
bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki
sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Araca bağlı olarak çekilmekte olan römork veya yarı römorkların
(hafif römorklar dahil) veya çekilen bir aracın sebebiyet vereceği
zararlar çekicinin sigortası kapsamındadır. Ancak, insan taşımada
kullanılan römorklar bunlar için poliçede özel şartları belirtilecek
ek bir sorumluluk sigortası sağlanmış olması kaydıyla teminata dahil
olur.
Meydana gelen bir kazada zararın önlenmesi veya azaltılması
amacıyla, sigorta ettirenin yapacağı makul ve zorunlu masraflar
sigortacı tarafından karşılanır .
Bu sigorta işletenin (sigorta ettirenin)
haksız taleplere karşı savunmasını da temin eder.
A.2-Sigortanın Coğrafi Sınırı
Bu sigorta Türkiye sınırları içinde
geçerlidir.
A.3- Teminat Dışında Kalan Haller
Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:
a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar,
b) İşleten tarafından ileri sürülecek tazminat talepleri,
c) İşletenin eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme
ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin
mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,
d) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya
dışında araçta veya römorklarda taşınan eşyanın uğrayacağı
zararlardan dolayı işletene karşı ileri sürülecek talepler,
e) Manevi tazminat talepleri.
f) İşletenin, Karayolları Trafık Kanunu uyarınca eylemlerinden
sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,
g) İşletenin aracına veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorklara
ve yarı römorklara veya çekilen araçlara gelecek zararlar nedeniyle
ileri sürülecek talepler,
h) Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyetlerde bulunan
teşebbüslere, gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik
yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla bırakılan aracın sebep
olacağı zararlara ilişkin her türlü talepler,
i) Aracın, yetkili makamların izniyle tertip olunan yarışlara
katılması veya yarışlara katılan araçlara eşlik etmesi ile gösteride
kullanılması sonucunda meydana gelecek zararlar,
j) Çalınan veya gaspedilen araçların sebep oldukları ve
Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletenin sorumlu olmadığı
zararlar ile aracın çalındığını veya gaspedildiğini bilerek binen
kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile
çalan ve gaspeden kişilerin talepleri,
k) Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar.
l)
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda
belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda
kullanılan araçların neden olduğu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanununa göre işletenin sorumlu olmadığı zararlar ile aracın terör
eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen
kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler,
aracı terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde kullanan kişilerin
talepleri.
m) Dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat
talepleri.
A.4- Sigortanın Başlangıcı ve Sonu
Sigorta, poliçede, başlama ve sona erme
tarihleri olarak yazılan günlerde, aksi kararlaştırılmadıkça,
Türkiye saati ile öğleyin 12.00'de başlar ve öğleyin saat 12.00'de
sona erer.
B- HASAR VE TAZMİNAT
B.1- Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigorta
Ettirenin Yükümlülükleri
Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi
halinde aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür:
a)
Bu sözleşmeye göre, sorumluluğunu gerektirecek bir olayı, haberdar
olduğu andan itibaren beş gün içinde sigortacıya ihbar etmek,
b) Sigortalı değilmişcesine gerekli kurtarma ve koruma
önlemlerini almak ve bu amaçla sigortacı tarafından verilecek
talimata uymak,
c) Sigortacının talebi üzerine, olayın ve zararın nedeni ile
hangi hal ve şartlar altında gerçekleştiğini ve sonuçlarını tesbite,
tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu hakkının kullanılmasına
yararlı, elde edilmesi mümkün bilgi ve belgeleri gecikmeksizin
vermek,
d) Zarardan dolayı dava yolu ile veya başka yollarla bir
tazminat talebi karşısında kaldığı veya aleyhine cezai kovuşturmaya
geçildiği hallerde, durumdan sigortacıyı derhal haberdar etmek ve
zarar ziyan talebine ve cezai kovuşturmaya ilişkin olarak almış
olduğu ihbarname, davetiye ve benzeri tüm belgeleri derhal
sigortacıya vermek,
e) Sigorta konusu ile ilgili başka sigorta sözleşmeleri varsa
bunları sigortacıya bildirmek.
B.2- Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi
Sigortacı zarar ve ziyan talebinde bulunan
üçüncü kişilerle doğrudan doğruya temasa geçerek anlaşma hakkını
haizdir.
Ancak sigortacının yazılı izni olmadıkça,
sigorta ettiren tazminat talebini kısmen veya tamamen kabule yetkili
olmadığı gibi zarar görenlere herhangi bir tazminat ödemesinde de
bulunamaz.
Sigortacı;
a)
Talep edilen tazminat ve giderleri hak sahibinin, kaza ve zarara
ilişkin tesbit tutanağını veya bilirkişi raporunu ve gerekli
belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği
tarihten itibaren,
b) Yaralanan kimselerin ilk yardım, muayene ve kontrol veya bu
yaralanmadan ötürü ayakta hastane, klinik ve diğer yerlerdeki tedavi
giderleri ile tedavinin gerektirdiği diğer giderleri, belgeleri ile
birlikte kendisine başvurma tarihinden itibaren,
sekiz iş günü içinde sigorta teminat limitleri
dahilinde öder.
Hasar halinde, hasar gören parça, onarımı
mümkün değilse veya eşdeğeri parça ile değiştirilme imkanı yok ise
yenisi ile değiştirilir. Bu durumda taşıtta birm kıymet artışı
meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez.
Dava açılması halinde, sigorta poliçesinde
yazılı limitlere kadar davanın takip ve idaresi sigortacıya ait
olup, sigorta ettiren, sigortacının göstereceği avukata gereken
vekaletnameyi vermek zorundadır. Sigortacı dava masrafları ile
avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlüdür. Şu kadar ki, hükmolunan
tazminat sigorta bedelini geçerse, sigortacı bu masrafları sigorta
bedelinin tazminata oranı dahilinde öder .
Sigortalı veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu
kimseler aleyhine cezai kovuşturmaya geçilmesi halinde, sanığın izni
ile sigortacı da savunmaya iştirak eder. Bu takdirde, sigortacı
yalnız seçtiği avukatın giderlerini öder.
Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderleri ile,
muhtemel para cezaları sigorta teminatı dışındadır.
B.3- Sigortacının Halefiyeti
Sigortacı ödediği tazminat miktarınca hukuken
sigorta ettiren yerine geçer.
B.4- Zarar Görenlerin Haklarının Saklı
Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun
hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya
miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı
ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta
sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre,
tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda
sigorta ettirene rücu edebilir.
Sigorta ettirene başlıca şu nedenlerle rücu
edilir:
a)
Tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu
olduğu kişilerin kasdi bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda
meydana gelmiş ise,
b) İşleten, yetkili makamlardan izin almaksızın düzenlenen bir
yarış için Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yapılması gereken özel
bir sigortanın yapılmamış olduğunu biliyorsa veya gerekli özeni
göstermesi halinde bilebilecek durumda ise,
c) Tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafık Kanunu
hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler
tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmiş ise,
d) Tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden
sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız
olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici
maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana
gelmiş veya olay, yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış
olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş
bulunmalarından ileri geliyorsa,
e) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan
araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tesbit edilmiş
olan istiab haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı,
parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda,
bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş
ise,
f) Sigorta ettirenin, rizikonun gerçekleşmesi halinde, B.1
maddesinde belirtilen. yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı
zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
g) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya
gaspedilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gaspedilme
olayında işletenin kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu
kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse.
C- ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
C.1- Sigorta Ücretinin Ödenmesi
Sigorta ücreti, prim, Karayolu Trafik Garanti
Sigortası Hesabı'na katılma payı ile sigorta sözleşmesine, bedeline
veya primine ilişkin olarak mevcut ve ileride konulacak vergi, resim
ve harçlardan oluşur.
Sigorta ücretinin tamamı, sözleşme yapılır
yapılmaz poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödenir.
C.2- Sigorta Ettirenin Sözleşme Yapıldığı
Sırada Beyan Yükümlülüğü
Sigortacı, bu sigortayı, sigorta ettirenin
rizikonun gerçek durumunu bildirmek üzere poliçe ve eklerinde yazılı
beyanına dayanarak kabul etmiştir .
Sigorta ettirenin beyanının gerçeğe aykırı
veya eksik olması halinde, sigortacının sözleşmeyi daha ağır
şartlarla yapmasını gerektirecek durumlarda, sigortacı durumu
öğrendiği andan itibaren sekiz gün içerisinde prim farkının ödenmesi
hususunu sigorta ettirene ihtar eder. Sigorta ettiren ihtarın tebliğ
tarihini izleyen sekiz gün içinde talep olunan prim farkını ödemez
veya ödemeyeceğini bildirirse, sözleşme feshedilmiş olur.
Sözleşmenin feshi halinde, feshin hüküm ifade
edeceği tarihe kadar geçen sürenin primi kısa süre esası üzerinden
hesap edilir ve fazlası geri verilir.
Prim farkının süresinde istenilmemesi halinde
fesih hakkı düşer.
Gerçeğe aykırı beyan hali, zararı doğuran
olayın meydana gelmesinden sonra öğrenilmişse, sigortacı bu zarardan
dolayı ödenmiş ve ödenecek tazminatın:
a)
Gerçeğe aykırı beyan, kasden yapılmış olması halinde tamamı için,
b) Kasıt olmaması halinde ise, ödenecek tazminatın, alınan prim
ile alınması gereken prim arasındaki oran kadar kısmı dışında kalan
miktarı için, sigorta ettirene rücu edebilir .
C.3- Sigorta Ettirenin Sigorta Süresi İçinde
İhbar Yükümlülüğü ve Sonuçları
Sigorta ettiren sözleşmeden sonra rizikoyu
ağırlaştırıcı mahiyette meydana gelecek değişiklikleri durumu
öğrenir öğrenmez en geç sekiz gün içinde sigortacıya ihbarla
yükümlüdür. Sigortacı durumu öğrendiği andan itibaren sekiz gün
içinde prim farkının ödenmesi hususunu sigorta ettirene ihtar eder
.Sigorta ettiren, ihtarın tebliğ tarihini takip eden sekiz gün
içinde talep olunan prim farkını ödemez veya ödemeyeceğini
bildirirse sözleşme fesh edilmiş olur.
Sözleşmenin feshi halinde, feshin hüküm ifade
edeceği tarihe kadar geçen sürenin primi kısa süre esası üzerinden
hesap edilir ve fazlası geri verilir.
Prim farkının süresinde istenilmemesi halinde
fesih hakkı düşer. Sözkonusu değişikliklere ilişkin ihbar
yükümlülüğünün yerine getirilmesinden önce meydana gelen olaylardan
dolayı ödenmiş veya ödenecek tazminatlar için değişikliğin
bildirilmemesinin kasıtlı olup olmamasına göre, C.2 maddesinin
sigortacının rücu hakkına ilişkin (a) ve (b) fıkraları hükümleri
uygulanır.
Sigorta süresi içinde meydana gelen
değişiklikler rizikoyu hafifletici nitelikte olduğu ve bunun daha az
prim alınması gerektirdiği anlaşılır ise, bu değişikliğin yapıldığı
tarihten sözleşmenin sona ermesine kadar geçecek süre için gün
esasına göre hesaplanacak prim farkı sigorta ettirene geri verilir.
C.4- İşletenin Değişmesi
Sigorta sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan araç
işletenini takip eder. İşleten, sahip olduğu yeni araca ilişkin
bilgileri sigortacıya bildirir. Araç grubunda herhangi bir
değişiklik meydana gelmesi halinde, C.3 maddesi hükümleri kıyasen
uygulanır.
Ancak, sözleşme süresi içinde işletenin değişmesi halinde sigorta
sözleşmesi, işletenin değiştiği tarihten itibaren on gün süresince
herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni
işleten için de geçerlidir.
Araç değişikliği nedeniyle yeni bir sigorta yaptırılması durumunda,
sigortacının işletenin değiştiği tarihe kadar hak kazandığı prim gün
esasına göre tespit edilir ve fazlası sigorta ettirene geri verilir.
C.5- Tebliğ ve İhbarlar