MONTAJ SİGORTALARI GENEL ŞARTLARI
(Bütün Muhataralar)
Yürürlük Tarihi: Tarihi bulunamadı.
Sigorta Teminatının Kapsamı
Madde 1-
Bu sigorta; konusunu teşkil eden değerlerin teminat müddeti içinde,
montaj sahasında bulunduğu sırada, bu poliçede gösterilen istisnalar
dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple herhangi bir
ziya ve hasara uğraması halini temin eder.
Aksine Sözleşme Yoksa, Teminat Dışında
Kalan Haller
Madde 2-
Aksine sözleşme yoksa aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:
a) Montajın yapılması için
ku1lanılan makine, alet ve teçhizat ile geçici barakalar ve yardımcı
tesisler,
b) Üçüncü şahısların maruz
kalacağı zararlar dolayısiyle sigortalıya düşecek hukuki
sorumluluklar,
c) Hasar neticesi enkazın
kaldırılması masrafları,
d) Teminatın kapsamına
giren sebeplerden ötürü meydana gelen ziya ve hasarların
gerektirdiği; uçak dışında kalan seri vasıtalarla yapılan nakliye
masrafları, fazla çalışma ücretleri,
e) Grev, lokavt,
kargaşalık ve halk hareketlerinin ve bunların gerektirdiği askeri ve
inzibati hareketlerin sebep olduğu bütün ziya ve hasarlar,
f) Dört haftayı geçen
tecrübe devresinde meydana gelen ziya ve hasarlar,
g) 3 üncü maddenin (m)
bendinde belirtilen zararlar hariç olmak üzere, 3713 sayılı Terörle
Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden
doğan sabotaj ile bunları önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla
yetkili organlar tarafından yapılan müdahaleler sonucunda meydana
gelen zararlar.
h) Sigorta sözleşmesiyle teminat altına alınan rizikoların
gerçekleşmesi sonucunda doğrudan veya dolaylı olarak meydana gelen
her türlü çevre kirliliği sebebiyle oluşabilecek bütün zararlar.
Teminat Dışında Kalan Haller
Madde 3-
Aşağıdaki
haller sigorta teminatının dışındadır:
a) Harp, her türlü harp olayları, istila, yabancı düşman
hareketleri, çarpışma (harb ilan edilmiş olsun olmasın), iç harp,
ihtilal, isyan, ayaklanma ve bunların gerektirdiği inzibati ve
askeri hareketler sebebiyle meydana gelen bütün ziya ve hasarlar.
b)
Herhangi bir nükleer yakıttan veya nükleer yakıtın yanması sonucu
nükleer artıklardan veya bunlara atfedilen sebeplerden husule gelen
iyonlayıcı radyasyonların veya radyoaktivite bulaşmalarının ve
bunların gerektirdiği askeri ve inzibati tedbirlerin sebep olduğu
bütün ziya ve hasarlar (bu bentte geçen yanma deyimi kendi kendini
idame ettiren herhangi bir nükleer ayrışım "fıssion" olayını da
kapsayacaktır).
c)
Kamu otoritesi tarafından sigortalı kıymet üzerinde yapılacak
tasarruflar sebebiyle meydana gelen bütün ziya ve hasarlar.
d)
Monte edilecek kıymetlerin kendi bünyelerinde mevcut kontrüksiyon,
döküm, malzeme, hesap, atelye ve montaj hataları (bu istisnalar
kusurlu parça ve kısımların tamir ve ikame masraflarına münhasır
olup sigortalı diğer kıymetlerde bu sebeplerle meydana gelecek ziya
ve hasarlara şamil olmayacaktır).
e)
Aşınma, yıpranma, paslanma ve çürümeler.
f)
Montajın yapılması için kullanılan makine ve teçhizatın mekanik veya
elektriki arıza veya kırılmaları (bahis konusu arıza ve kırılmaların
diğer sigortalı kıymetlerde husule getireceği ziya ve hasarlar
teminata dahildir).
g)
Envanter açıkları.
h)
Sigortalının veya onun yerine kaim olan sorumlu kişinin kastı ve
ayrıca sözleşme varsa ağır kusuru.
i)
Montajı tamamlanan veya varsa tecrübe devresi biten, yahut işverene
teslim edilen veya işveren tarafından kullanılan kısımlarda
doğrudan, doğruya veya dolayısıyla vukua gelecek ziya ve hasarlar.
j)
Montajın gecikmesinden, kısmen veya tamamen durmasından, taahhüdün
tamamlanamamasından, akdin feshinden veya cezai şartların
uygulanmasından ileri gelen zararlar dahil kar kaybı ve estetik
kusurlar gibi her türlü netice zararları.
k)
Montajla alakalı bilumum hava ve kara nakil vasıtaları ile yüzen
araçlar.
l)
Nakit, kıymetli evrak (çek, senet, pul, esham ve tahvilat gibi)
fatura, dosya, borç delilleri ve hesaba müteallik bütün defter ve
evrak, inşaat ve tesisat plan ve projeleri.
m)
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve
bu eylemlerden doğan sabotaj sonucunda oluşan veya bu eylemleri
önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından
yapılan müdahaleler sonucu meydana gelen biyolojik ve/veya kimyasal
kirlenme, bulaşma veya zehirlenmeler nedeniyle oluşacak bütün
zararlar.
Teminat Müddeti
Madde 4-
Teminatın müddeti, poliçede belirtilen başlangıç tarihi esas olmak
kaydiyle ekli listedeki kıymetlerin montaj sahasına boşaltıldığı
andan itibaren başlar ve poliçede belirtilen bitiş tarihinde sona
erer. Ancak montajın bu tarihten evvel kısmen veya tamamen bitirilip
işverene teslimi halinde teminat müddeti bu kısımlar itibariyle sona
erer. Bu teminata konu teşkil eden, montaj mahalline boşaltılan
makine ve malzeme için nakliyat sigortası mevcut ise bunlar
itibariyle teminat, nakliyat sigortası teminatının bitiminden
itibaren başlar.
Teminat müddetine
poliçede aksi belirtilmedikçe, dört haftalık tecrübe devresi de
dahildir, şu kadar ki, kullanılmış makine ve tesislerin montajının
sigortaya konu olması halinde, bu gibi makine ve tesisler için
tecrübe devresi teminatı verilemez.
Sigortalı, tesisin
tümünün veya herhangi bir kısmının tecrübe çalışmasına başlama
tarihlerini en az 8 gün önceden sigortacıya yazılı olarak
bildirmekle yükümlüdür. Montajın teminat müddeti poliçede öngörülen
tarihten evvel sona erdiği takdirde tecrübe devresi, süresi
değiştirilmeksizin öne alınır. Ancak montaj teminat müddetinin
poliçede öngörülen müddetten evvel sona ereceğinin sigortalı
tarafından en az 8 gün evvelinden sigortacıya yazılı olarak ihbar
edilmesi şarttır.
Sigortaya konu
olan montaj işleri poliçede gösterilen tarihte bitirilmediği
takdirde teminat müddeti, yetkili Tarife Komitesince tespit olunacak
şartlar ve ek bir prim karşılığında uzatılır.
Tecrübe devresi
faaliyetleri dört haftalık süre içinde bitirilemediği takdirde
teminat müddeti, yetkili Tarife Komitesince tespit olunacak şartlar
ve ek bir prim karşılığında uzatılabilir.
Sigortanın Başlangıcı ve Sonu
Madde 5-
Sigorta, poliçede başlama ve sona erme tarihleri olarak, yazılan
günlerde, aksi kararlaştırılmadıkça Türkiye saati ile öğleyin saat
12.00'de başlar ve öğleyin saat 12.00'de sona erer.
Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülüğü
Madde 6-
Sigortacı bu sigortayı sigorta ettirenin rizikonun hakiki durumunu
bildirmek üzere teklifname, poliçe ve eklerinde yazılı beyanına
dayanarak kabul etmiştir.
Sigorta ettirenin
beyanı hakikate aykırı veya eksik ise, sigortacının sözleşmeyi
yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektirecek
hallerde:
a)
Sigorta ettirenin kasdı varsa, sigortacı durumu öğrendiği tarihten
itibaren 1 ay içinde sözleşmeden cayabilir ve riziko gerçekleşmiş
ise tazminatı ödemez. Cayma halinde sigortacı prime hak kazanır.
b)
Sigorta ettirenin kasdı yoksa ve bu durum rizikonun
gerçekleşmesinden evvel anlaşılırsa sigortacı durumu öğrendiği
tarihten itibaren 1 ay içinde sigorta poliçesini feshetmek veya
rizikonun ağırlığı ile mütenasip ve yetkili Tarife Komitesi
tarafından tespit edilecek prim farkını almak suretiyle yürürlükte
tutmak şıklarından birini seçer.
Sigortacı
tarafından yapılan fesih ihbarı postaya veya notere verildiği
tarihten itibaren 15 gün sonra öğleyin saat 12.00'de hüküm ifade
eder ve işlemeyen sigorta müddetine ait prim aşağıdaki uygulamaya
tabi olur:
1-
Fesih esas montaj devresi içinde olursa işlemeyen sigorta müddetine
ait prim gün esasına göre iade olunur. Ayrıca, dört haftayı geçen
tecrübe devresi teminatı bahis konusu ise bu devreye ait prim de
tamamen iade edilir.
2-
Fesih dört haftalık tecrübe devresi içinde olursa bu devreye ait
primden iade yapılmaz.
3-
Fesih dört haftayı
geçen tecrübe devresinde vuku bulursa, tecrübe devresinin içinde
bulunan aya ait primden iade yapılmaz, müteakip aylara ait prim
tamamen iade olunur.
c)
Süresinde kullanılmayan cayma, fesih veya prim farkını talep etme
hakkı düşer.
d)
Sigorta ettirenin kasdı bulunmadığı takdirde riziko:
1-
Sigortacı durumu öğrenmeden önce veya,
2-
Sigortacının fesih ihbarında bulunabileceği süre içinde veyahut,
3-
Bu ihbarın hüküm ifade etmesi için geçecek süre içinde
gerçekleşirse, sigortacı tahakkuk ettirilen prim ile rizikonun
ağırlaşması sebebiyle yetkili Tarife Komitesi tarafından tespit ve
buna göre tahakkuk ettirilmesi gereken prim arasındaki nisbet
dairesinde tazminattan indirim yapar.
Sigorta Süresi İçinde İhbar Yükümlülüğü ve Sonuçları
Madde 7-
Akdin yapılmasından sonra sigortalı malın teklifname, poliçe ve
eklerinde beyan olunan yeri veya hali sigortacının muvafakati
olmadan değiştirildiği takdirde sigorta ettiren, bu değişikliği:
a)
Kendisi tarafından veya açık veya zımni rızası ile bir başkası
tarafından yapılmış ise derhal,
b)
Açık veya zımni rızası olmadan başka bir şahıs tarafından yapılmış
ise durumu öğrenir öğrenmez,
ve her iki halde
de en geç 8 gün içinde sigortacıya ihbarla yükümlüdür.
Sigortacı,
değişikliği öğrendiği tarihten itibaren, bu değişiklik sözleşmeyi
yapmamasını veya daha ağır şartlarla yapmasını gerektiriyorsa 8 gün
içinde:
1-
Sözleşmeyi fesheder veya,
2-
Yetkili Tarife Komitesince tespit edilecek prim farkını talep etmek
suretiyle akdi yürürlükte tutar.
Sigorta ettiren,
talep edilen prim farkını kabul etmediğini 8 gün içinde bildirdiği
takdirde akit feshedilmiş olur.
Sigortacı
tarafından yapılan fesih ihbarı postaya veya notere verildiği
tarihten itibaren 8 gün sonra öğleyin saat 12.00'de, sigorta ettiren
tarafından yapılan fesih ihbarı ise postaya veya notere verildiği
tarihi takip eden gün öğleyin saat 12.00'de hüküm ifade eder.
Sözleşmenin feshi
halinde işlemeyen sigorta müddetine ait prim iadesinin gerekip
gerekmediği, gerekiyorsa miktarı yetkili Tarife Komitesince tespit
olunur.
Herhalde rizikonun
ağırlaşmasından itibaren poliçenin son ermesine kadar geçen günler
için gereken prim farkını almaya sigortacı hak kazanır.
Süresinde
kullanılmayan fesih veya prim farkını talep etme hakkı düşer.
Sigortalı malın
teklifname, poliçe ve eklerinde beyan olunan yerinin veya halinin
değiştiğini öğrenen sigortacı, sigorta primini tahsil etmek gibi
sigorta sözleşmesinin aynen devamına razı olduğunu gösteren bir
harekette bulunursa fesih veya prim farkını talep etme hakkı düşer.
Sigortalı malın
yer ve halinde rizikoyu ağırlaştırıcı değişiklikleri, sigorta
ettiren ihbar süresi içersinde kasden bildirmemişse ihbar süresinden
sonra gerçekleşen hasarlara ait tazminat hakkı düşer; ihbar
yükümlülüğüne riayetsizlik kasıtlı değilse alınan primle alınması
gereken prim arasındaki orantıya göre tazminattan indirim yapılır.
Meydana gelen
değişiklikler rizikoyu hafıfletici mahiyette olur ve primin
indirilmesini icabettirir ise durumun sigortacıya yazı ile
bildirilmesinden sözleşmenin sona ermesine kadar geçecek süre için
yetkili Tarife Komitesince tespit edilecek prim farkı sigortalıya
iade edilir.
Bu madde hükümleri
sigortalıya da aynen uygulanır.
Mülkiyet Değişikliği
Madde 8-
Sigortalı malın mülkiyetinde bir değişiklik olduğu takdirde,
sigortanın hükmü devam eder ve sigortalının poliçeden doğan hak ve
borçları yeni hak sahibine intikal eder.
Bu takdirde
sigorta ettiren ve sigortanın mevcudiyetini öğrenen yeni hak sahibi,
devir keyfiyetini 15 gün içinde sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
Bu yükümlülük yerine getirilmez ise sigortacı sorumluluktan
kurtulur.
Sigortacı
değişikliği; yeni hak sahibi de sigortanın mevcudiyetini öğrendiği
tarihten itibaren 8 gün içinde sigortayı fesih edebilir.
Süresinde
kullanılmayan fesih hakkı düşer. Poliçenin sigortacı tarafından
feshi halinde, fesih ihbarı postaya veya notere verildiği tarihten
itibaren 8 gün sonra öğleyin saat 12.00'de yeni hak sahibi
tarafından feshi halinde ise fesih ihbarı postaya veya notere
verildiği tarihi takip eden gün öğleyin saat 12.00'de hüküm ifade
eder.
Feshin hüküm ifade
ettiği tarihe kadar geçen sürenin primi, sözleşmenin sigortacı
tarafından feshi halinde gün esası, yeni hak sahibi tarafından feshi
halinde ise Yetkili Tarife Komitesince tesbit edilecek esasa göre
prim farkı yeni hak sahibine iade olunur.
Sigortalı malın
malikinin değişmesi anında mevcut prim borçlarından sigorta ettiren,
fesih hakkını kullanmayan yeni hak sahibi ile birlikte sorumludur.
Sigorta ettirenin
ölümü halinde, bu sigortadan doğan bütün hak ve borçlar olduğu gibi
yeni hak sahiplerine intikal eder.
Sigortalının Poliçenin Yürürlüğü
Esnasındaki Yükümlülükleri
Madde 9-
Sigortalı, sigorta konusu montaj işler ile malzeme, teçhizat,
tesisat ve makinelerin emniyeti ve korunması için sigortalı değilmiş
gibi gerekli ihtimamı göstermekle yükümlüdür.
Sigortacı yetkili
memurları vasıtası ile gerektiğinde sigorta konusu bina ve tesisleri
teftiş ve kontrola yetkili olup, sigortalı da bu kontrollara müsaade
ve yardım etmekle yükümlüdür.
Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacının Sorumluluğunun Başlaması ve
Sigorta Ettirenin Temerrüdü
Madde 10-Sigorta
priminin tamamının, primin taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa
peşinatın (ilk taksit) akit yapılır yapılmaz ve en geç poliçenin
teslimi karşılığında ödenmesi gerekir. Aksi kararlaştırılmadıkça,
prim veya peşinat ödenmediği takdirde poliçe teslim edilmiş olsa
dahi sigortacının sorumluluğu başlamaz ve bu husus poliçenin ön
yüzüne yazılır. Sigorta ettiren kimse, sigorta primini veya primin
taksitle ödenmesi kararlaştırıldığı takdirde peşinatını, sigorta
poliçesinin teslim edildiği günün bitimine kadar ödemediği takdirde
temerrüde düşer ve prim borcunu temerrüde düştüğü tarihi takip eden
30 gün içinde dahi ödemediği takdirde sigorta sözleşmesi hiç bir
ihtara gerek olmaksızın feshedilmiş olur. Prim ödenmemiş olmasına
rağmen poliçenin teslimi ile sigortacının mesuliyetinin
başlayacağının kararlaştırıldığı hallerde, bu bir aylık sürenin ilk
15 gününde sigortacının sorumluluğu devam eder.
Primin taksitle
ödenmesi kararlaştırıldığı takdirde, taksitlerin kesin ödeme zamanı,
miktarı ve vadesinde ödenmemesinin sonuçları poliçe üzerine yazılır
veya poliçe ile birlikte yazılı olarak sigorta ettirene bildirilir.
Sigorta ettiren kimse, kesin vadeleri poliçe üzerinde belirtilen ya
da yazılı olarak kendisine bildirilmiş olan prim taksitlerinin
herhangi birini vade günü bitimine kadar ödemediği takdirde
temerrüde düşer. Sigorta ettiren, prim borcunu temerrüde düştüğü
tarihi takip eden 15 gün içinde ödemediği takdirde sigorta teminatı
durur. Rizikonun gerçekleşmemesi kaydıyla, teminatın durduğu süre
içinde prim borcunun ödenmesi halinde teminat durduğu yerden devam
eder .Sigorta teminatının durduğu tarihten itibaren 15 gün
içerisinde prim borcunun ödenmemesi halinde, sigorta sözleşmesi hiç
bir ihtara gerek olmaksızın feshedilmiş olur.
Poliçenin ön
yüzüne yazılması kaydıyla, rizikonun gerçekleşmesiyle henüz vadesi
gelmemiş prim taksitlerinin sigortacının ödemekle yükümlü olduğu
tazminat miktarını aşmayan kısmı, muaccel hale gelir .
Bu madde uyarınca
sigorta sözleşmesinin feshedilmiş sayıldığı hallerde, sigortacının
sorumluluğunun devam ettiği süreye tekabül eden prim gün esası
üzerinden hesap edilerek fazlası sigorta ettirene iade edilir.
Sigorta Bedeli ve Primin Ayarlanması
Madde 11-
Bu poliçede gösterilen sigorta bedeli:
a) Monte edilecek makine, tesisat ve malzemenin (var ise
gümrük, vergi, resim ve harçları ile nakliye ve montaj masrafları
dahil) değeri ile,
b)
Ayrıca sigorta yapılmış ise montajın yapılması için kullanılan
makine, alet ve teçhizat ve geçici barakalar ve yardımcı tesislerin
cari piyasa değerinden aşağı olamaz.
Poliçede
gösterilen sigorta bedelini teşkil eden değerlerde bir artış husule
geldiği takdirde sigorta ettiren bu artışa muttali olduğunda en geç
5 gün içinde ve fakat herhangi bir hasarın vukuundan önce keyfiyeti
yazılı olarak sigortacıya bildirmekle sorumludur.
Sigorta bedelinin
% 20'sini geçmeyen değer artışları sigortalı sayılır. % 20'yi geçen
değer artışlarının sigortalı sayılabilmesi için sigortacının yazılı
muvafakati şarttır.
% 20'yi geçen
değer artışlarının sigortacı tarafından kabul edilmemesi halinde bu
sigortaya ilk tehlike sigortası hükümleri uygulanır. Sigorta
bedelindeki artışa orantılı olarak prim ayarlaması yapılır.
Hasar Vukuunda Sigortalının
Yükümlülükleri
Madde 12-
Sigortalı, hasar vukuunda aşağıdaki hususları yerine getirmekle
yükümlüdür.
a) Hasarın vukuunu öğrendiği tarihten itibaren 5 gün içinde
sigortacıya ihbar etmek.
b)
Sigortalı değilmişcesine gerekli kurtarma ve korunma tedbirlerini
almak ve bu maksatla sigortacı tarafından verilen talimata elinden
geldiği kadar uymak.
c)
Hasarın sebebi ile hangi hal ve şartlar altında vukua geldiğini
tayine, ziya ve hasar miktarıyla delilleri tesbite yararlı ve
sigortalı için sağlanması mümkün gerekli bilgi ve belgeleri (aslı
veya kendisi tarafından tasdikli sureti veyahut fotokopisi)
sigortacının talebi üzerine, gecikmeksizin vermek ve rücu hakkının
kullanılmasına yararlı sigortalı için sağlanması mümkün gerekli
bilgi ve belgeleri temin ve muhafaza etmek.
Şu kadar ki,
sigortalı yukarıdaki hükümler dairesinde sigortacıyı haberdar
ettikten sonra montajın aksamaması amacıyla küçük çaptaki tamirleri
(ayrıca tamir ihbarında bulunmak kaydiyle) sigortacının yetkili
elemanlarının gelmesini beklemeden yaptırabilir.
Sigortacı, hasar
ihbarını aldıktan sonra 7 gün içerisinde eksperini hasar yerine
göndermediği takdirde, sigortalı herhangi bir kayda bağlı olmaksızın
'hasarlı kısmın tamirine başlayabilir.
d)
Ziya ve hasarın tahmini miktarını belirtir bir tazminat
beyannamesini makul ve muhik bir süre içinde sigortacıya vermek.
e)
Zaruri haller dışında hasar konusu yer veya mallarda bir değişiklik
yapmamak.
f)
Tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu haklarının tespiti için
sigortacının yetkili kıldığı temsilcilerinin sigortalı yer veya
mallarda ve bunlarla ilgili belgeler üzerinde yapacakları araştırma
ve incelemelere müsaade etmek.
g)
Sigorta konusu ile ilgili başkaca sigorta sözleşmeleri varsa bunları
sigortacıya bildirmek.
Tazminat Hakkının Eksilmesi veya
Düşmesi
Madde 13-
Sigortalı, hasar vukuundaki yükümlülüklerini yerine getirmez ve
bunun sonucu ziya ve hasar miktarında bir artış olursa sigortacının
ödeyeceği tazminattan bu suretle artan kısım indirilir.
Sigortalı,
rizikonun tahakkukuna kasden sebebiyet verir veya ziya ve hasar
miktarını kasden artırıcı fıillerde bulunursa, bu poliçeden doğan
hakları düşer.
Hasarın Tespiti
Madde 14-
Bu poliçe ile sigortalı kıymetlerde meydana gelen ziya ve hasarın
miktarı taraflarca uyuşularak tesbit edilir. Taraflar uyuşamadıklan
takdirde, ziya ve hasarın miktarı mütehassıs mühendisler veya
teknisyenler arasından seçilecek hakem-bilirkişi diye adlandırılan
bilirkişiler tarafından, aşağıdaki hükümlere tabi olmak üzere tesbit
edilir:
a) İki taraf tek hakem-bilirkişi seçiminde anlaşamadıklan
takdirde, taraflardan her biri kendi hakem-bilirkişisini tayin eder
ve bu hususu noter eliyle diğer tarafa bildirir. Taraf
hakem-bilirkişileri tayinlerinden itibaren 7 gün içerisinde ve
incelemeye geçmeden evvel bir üçüncü tarafsız hakem-bilirkişi
seçerler ve bunu tutanakla tesbit ederler. Üçüncü hakem-bilirkişi
ancak taraf hakem-bilirkişilerinin anlaşamadıkları hususlarda,
anlaşamadıkları hadler dahilinde kalmak ve buna münhasır olmak
kaydıyla karar vermeye yetkilidir. Üçüncü hakem-bilirkişi kararını
müstakil bir rapor halinde verebileceği gibi, diğer
hakem-bilirkişilerle birlikte bir rapor halinde de verebilir.
Hakem- bilirkişi
raporları taraflara aynı zamanda tebliğ edilir.
Hakem-bilirkişi
raporlarının bu ünite için tesbit edilecek ziya ve hasar
miktarlarından başka:
-
hasarın belli veya
muhtemel sebebini,
-
hasarlı kıymetlerin hasardan bir gün önceki gerçek değeri ile
yenileme (ikame) değerini,
-
tamir veya başka hususlar için faydalanılabilecek enkazın ağırlığını
ve değerini de ihtiva etmesi gereklidir.
b)
Taraflardan herhangi biri diğer tarafça yapılan tebliğden itibaren
15 gün içerisinde hakem-bilirkişisini tayin etmez veyahut taraf
hakem-bilirkişiler üçüncü hakem-bilirkişisinin seçimi hususunda 7
gün içerisinde anlaşamazlar ise, taraf hakem-bilirkişi veya üçüncü
hakem-bilirkişi taraflardan birinin talebi üzerine hasar mahalindeki
ticaret davalarına bakmaya yetkili mahkeme başkanı tarafından
tarafsız ve mütehassıs şahıslar arasından seçilir.
c)
Her iki taraf üçüncü hakem-bilirkişisinin (bu şahıs ister
hakem-bilirkişilerince, ister yetkili mahkeme başkanı tarafından
seçilecek olsun) sigortacının veya sigortalının ikamet ettiği veya
hasarın meydana geldiği mahal dışından seçilmesini isteme hakkını
haizdirler ve bu isteğin yerine getirilmesi gereklidir.
d)
Hakem-bilirkişiler ölür, vazifeden çekilir veya reddedilir ise
ayrılan hakem-bilirkişi yerine yenisi aynı usule göre seçilir ve
tesbit muamelesine kaldığı yerden devam edilir. Sigortalının ölümü,
tayin edilmiş bulunan hakem-bilirkişinin vazifesini sona erdirmez.
İhtisas yokluğu
sebebiyle hakem-bilirkişilere yapılacak itiraz, bu şahısların
öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içerisinde yapılmadığı takdirde
itiraz hakkı düşer.
e)
Hakem-bilirkişiler incelemelerinde tamamen serbesttirler. H.U.M.K.'nun
ve diğer mevzuat hükümleri ile de bağlı değildirler.
f)
Ziya ve hasar miktarının tesbiti zımında hakem-bilirkişiler gerekli
görecekleri deliller ile hasar zamanında mevcut sigortalı malın ve
değerinin tesbitine yarayacak kayıt ve belgeleri isteyebilir ve
hasar mahallinde incelemede bulunabilirler.
g)
Hakem-bilirkişi veya hakem-kişiler yahut üçüncü hakem-bilirkişinin
ziya ve hasar miktarı hususunda verecekleri kararlar kesindir,
tarafları bağlar. Eğer ziya ve hasar miktarı taraflarca tesbit
edilmemişse bir hakem bilirkişi kararına dayanmadan sigortacıdan
tazminat talep ve dava edilemez. Hakem-bilirkişi kararlarına ancak
karar ilk bakışta anlaşılır, yani aşikar olarak hakiki durumdan
önemli şekilde farklı ise itiraz edilebilir ve bunların iptali
raporun tebliği tarihinden bir hafta içinde, hasar mahallindeki
ticaret davalarına bakmaya yetkili mahkemeden istenebilir.
h)
Taraflar tazminat miktarı hususunda anlaşamadıkça alacak ancak
hakem-bilirkişi kararı ile muaccel olur ve zaman aşımı kesin raporun
taraflara tebliği tarihinden evvel işlemeye başlamaz. Meğerki,
hakem-bilirkişilerin tayini ile T.T.K.'nun 1292. maddesindeki ihbar
müddeti arasında 2 yıllık müddet geçmiş olsun.
i)
Taraflar kendi hakem-bilirkişilerinin ücret ve masraflarını öderler.
Üçüncü hakem-bilirkişinin ücret ve masraf1arı taraflarca yarı yarıya
ödenir.
j)
Ziya ve hasar miktarının tesbiti, teminat verilen rizikolar, sigorta
bedeli, sigorta değeri, aşkın ve menfaat değeri altında sigorta
sorumluluğun başlangıcı, hak düşürücü ve hak azaltıcı sebepler
hususunda bu poliçede ve mevzuatta mevcut hüküm ve şartlara ve
bunların ileri sürülmesine tesir etmez.
Tazminatın Hesabı
Madde 15-
Tazminat
miktarı ekli listede her kalem itibariyle ayrı ayrı, gösterilen
sigorta bedelini ve her halukarda toplam sigorta bedelini aşmamak
kaydiyle aşağıda yazılı esaslar dahilinde tesbit edilir:
1-
Montaj konusu makine, malzeme ve işlerde:
i.
Kısmi hasar halinde;
Tazminat tutarı
sigortalı kıymetlerin hasardan bir gün önceki durumuna getirilmesi
için ödenmesi gereken bedeldir. Bu bedel yedek parça bedeli,
işçilik, nakliye masrafları, varsa gümrük, vergi, resim ve harç gibi
masrafları da kapsar. Ancak bu ödemeler tutarı sigortalı kıymetlerin
hasardan bir gün önceki değerini geçemez. Tazminat tutarından sovtaj
ve varsa muafiyet indirilir.
ii.
Tam hasar halinde;
Tazminat tutarı
sigortalı kıymetin hasardan bir gün önceki değeridir. Tazminat
tutarından sovtaj ve varsa muafiyet indirilir.
iii.
Kullanılmış
sigortalı kıymetlerin hasarı halinde;
Tazminat yukardaki
şekilde hesaplanmakla beraber yenisi ikame edilen parçalar
itibariyle eski yeni farkı indirimi yapılır.
2-
Aksine sözleşme ile temin edilen hallerde:
Montajın yapılması
için kullanılan makine, alet ve techizatla:
i.
Kısmi hasar halinde;
Tazminat tutarı
yedek parçaların ikame bedeli, nakliye masrafları, demontaj ve
montaj masrafları, -varsa- gümrük, vergi resim ve harç gibi
masrafları da kapsamakla beraber yenisi ikame edilen parçalar
itibariyle eski yeni farkı indirimi yapılır. Tazminat tutarından
sovtaj ve varsa muafiyet indirilir.
ii.
Tam hasar halinde;
Tazminat tutan
sigortalı kıymetin hasardan bir gün önceki değeridir. Tazminat
tutarından sovtaj ve varsa muafiyet indirilir.
b)
Enkaz kaldırma
masrafları:
Tazminat tutarı
hasar mahallinin temizlenmesi için yapılan masraflar olup, azami
teminat tutarı poliçede belirtilmiştir.
c)
Seri vasıtalarla yapılan nakliye masrafları ve fazla çalışma
ücretleri: Tazminat tutarı bu maksatla yapılan masraflar olup azami
teminat tutan poliçede belirtilmiştir.
3-
Kısmi hasar halleriyle ilgili olarak yapılan geçici tamir
masrafları, kesin tamir masrafları azalttığı oranda sigortacı
tarafından kabul edilir.
4-
Kısmi hasar halleriyle ilgili olarak yukarıda (i) fıkralarında
belirtilen esaslar dahilinde hesaplanan tazminat tutarı sigortalı
kıymetin hasardan bir gün önceki değerini aşarsa tazminat tam
hasarla ilgili (ii) fıkralarında belirtilen esaslar dahilinde
ödenir.
5-
Hasar halinde sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olduğu
tespit edilirse, tazminatın tutarı sigorta bedeli ile sigorta
edilmesi gereken meblağ arasındaki nispet dahilinde bir indirime
tabi tutulur.
Tazminatın Ödenmesi
Madde 16-
Sigortacı hasarlı herhangi bir sigortalı kıymeti tamir
ettirebileceği veya yerlerine yenisini ikame edebileceği gibi
zararları nakden de ödeyebilir.
Müşterek sigorta
halinde, tazminat bu poliçe hükümlerine göre tespit edildikten
sonra, sigortacı bu tazminattaki hissesini, sigorta bedelleri
toplamına kendisinin iştiraki nisbetinde öder.
Ancak poliçeler
meyanında hususi mahiyet veya şartları haiz olanlar mevcut ise
tazminat hissesinin tayininde bu hususiyetler ve taahhüdün tabi
olduğu şartlar karşılığı olarak nazarı itibare alınır.
Sigortalı
kıymetlerden bir ünitenin kısmi hasarı halinde hasar o üniteye ait
sigorta bedeline kadar olmak üzere ödenir ve ancak sigorta süresi
içinde ödenecek hasarların tutarı hiçbir zaman o üniteye ait sigorta
bedelini aşamaz.
Hasar ve Tazminatın Sonuçları
Madde 17-
Sigortacı ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine
geçer. Sigortalı ve sigorta ettiren sigortacının ikame edebileceği
davaya yararlı ve elde edilmesi mümkün belge ve bilgileri vermeye
mecburdur.
Temin edilen
rizikonun gerçekleşmesi ile tam hasar meydana geldiği takdirde
sigorta teminatı sona erer. Kısmi hasar halinde, sigorta bedeli
hasar tarihinden itibaren ödenen tazminat miktarı kadar eksilir.
Sigorta bedeli
muhtelif birimler (ünite veya gruplar) itibariyle ayrı ayrı
gösterilmiş ve bu birimlerden (ünite veya gruplardan) biri veya
birkaçı tam hasara uğramış ise bu birimlere (ünite veya gruplara)
ilişkin sigorta teminatı, hasar tarihinde sona erer. Kısmi hasar
halinde ise her birim (ünite veya grup) için tespit edilmiş olan
sigorta bedeli hasar tarihinden itibaren ödenen tazminat miktarı
kadar eksilir.
Sigorta bedelinin
eksildiği hallerde hasar tarihinden itibaren gün esası üzerinden
prim alınmak suretiyle sigorta bedeli eski miktara çıkartılabilir.
Kısmi hasarlarda
taraflar sigorta sözleşmesini feshetme hakkına sahiptir. Taraflar
fesih hakkını ancak tazminat ödenmeden önce kullanabilir.
Sigortacı, fesih
hakkını kullandığı takdirde bu fesih, ihbarın postaya veya notere
verildiği tarihten itibaren 15 gün sonra öğleyin saat 12.00'de hüküm
ifade eder ve feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen sürenin
primi aşağıdaki uygulamaya tabi olur:
i.
Fesih esas montaj devresi içinde olursa işlemeyen sigorta müddetine
ait prim gün esasına göre iade olunur. Ayrıca dört haftayı geçen
tecrübe devresi teminatı bahis konusu ise bu devreye ait prim de
tamamen iade edilir.
ii.
Fesih dört haftalık tecrübe devresi içinde olursa mezkur dört
haftalık tecrübe devresi itibariyle bir prim iadesi yapılmaz. Dört
haftayı geçen devreye ait primin tamamı iade olunur.
iii.
Fesih dört haftayı geçen tecrübe devresinde vuku bulursa tecrübe
devresinin içinde bulunan ayına ait primden iade yapılmaz, müteakip
aylara ait prim tamamen iade olunur.
Sigorta ettiren,
fesih hakkını kullandığı takdirde bu fesih, ihbarın postaya veya
notere verildiği tarihi takip eden gün öğleyin saat 12.00'de hüküm
ifade eder ve işlememiş sigorta süresine ait prim geri verilmez.
Bırakma
Madde 18-
Aksine sözleşme yoksa hasarlı mal sigortacıya bırakılamaz.
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Vergi, Resim ve Harçlar
Madde 19-
Sigorta sözleşmesine, bedeline veya primine ilişkin olarak halen
mevcut ve ileride konulabilecek vergi, resim veya harçlarla sigorta
sözleşmesinde gösterilen idare masrafı sigorta ettirene aittir.
Tebliğ ve İhbarlar
Madde 20-
Sigorta ettirenin veya sigortalının ihbar ve tebliğleri sigorta
şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan
acenteye, noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla yapılır.
Sigorta şirketinin
ihbar ve tebliğleri de sigortalı ettirenin veya sigortalının
poliçede gösterilen adresine, bu adreslerin değişmiş olması halinde
ise sigorta şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık
yapan acenteye bildirilen son adresine aynı suretle yapılır.
Taraflara imza
karşılığı olarak elden verilen mektup veya telgrafla yapılan ihbar
ve tebliğler de taahhütlü mektup hükmündedir.
Hasarın vukuuna ve
tamire başlamaya ait ihbarın önceden mutlaka telgrafla yapılması
şarttır.
Ticari ve Mesleki Sırların Saklı
Tutulması
Madde 21-
Sigortacı,
sigortalıya ait öğreneceği ticari ve mesleki sırların saklı
tutulmamasından doğacak zararlardan sorumludur.
Yetkili Mahkeme
Madde 22-
Bu poliçeden doğan ihtilaflar sebebiyle sigorta şirketi aleyhine
açılacak davalarda yetkili mahkeme, sigorta şirketi merkezinin veya
sigorta akdine aracılık yapan acentenin ikametgahının bulunduğu veya
hasarın vukua geldiği, sigorta şirketi tarafından açılacak davalarda
ise, davalının ikametgahının bulunduğu yerin ticaret davalarına
bakmakla görevli mahkemesidir.
Zaman Aşımı
Madde 23-
Sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler iki yılda zaman aşımına
uğrar.
Özel Şartlar
Madde 24-
Bu Genel Şartlara, varsa bunlara ilişkin klozlara aykırı düşmeyen
özel şartlar konulabilir.
Son Düzenleme Tarihi: 1 Temmuz 2006