ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARA KARŞI MALİ MESULİYET SİGORTASI GENEL ŞARTLARI
Yürürlük Tarihi: 6 Nisan 1959
Sigortanın Mevzuu ve Şumulü:
Madde 1-
İşbu poliçe sigortalıyı, sigortanın mer'iyet müddeti esnasında vukua
gelecek bir hadise neticesinde,
a)
Üçüncü şahısların ölmesi, yaralanması veya sıhhatinin muhtel olması,
b) Üçüncü şahıslara ait mallarda ziya ve hasar (maddi zarar
ve ziyanlar) husule gelmesi sebebile, poliçede gösterilen sıfat,
faaliyet ve hukuki münasebetlerinden dolayı, kendisine karşı, üçüncü
şahıslar tarafından ileri sürülecek zarar ve ziyan taleplerinin
neticelerine karşı, Türkiye Cumhuriyetinin hukuki mes'uliyete
müteallik mevzuatı hükümleri dairesinde ve işbu poliçede tesbit
olunan meblağlara kadar temin eder.
İşbu poliçe,
sigortalıyı haklı taleplere karşı olduğu gibi yersiz ve aşırı
taleplere karşı da korur.
Madde 2-
Sigortalının
bir hükmi şahıs olması halinde sigorta, sigortalıya ait organların
mükellef bulundukları vazifeleri ifa dolayısile üçüncü şahıslara
iras edecekleri zarar ve ziyandan doğan mali mes'uliyete de
şamildir.
Madde 3- A)
Sigorta, aşağıda sayılan zarar ve ziyanlara taalluk eden talepleri
temin etmez:
l) Kasten ika olunan veya bilerek sebebiyet verilen zarar ve
ziyan talepleri.
2) Bir mukavelenin ifasına veyahut hususi bir anlaşmaya
dayanıp, sigortalının kanuni mes'uliyet ölçüsünü aşan mutalebeler.
3) Sigortalıya bir hizmet veya vekalet münasebeti ile bağlı
kimseler ve sigortalının aile efradı tarafından vaki olan talepler.
Bu madde
bakımından aile efradı sayılan kimseler şunlardır:
Sigortalının eşi, usul ve füruu (Sigortalının edindiği evlatlar ile
sigortalıyı evlat edinenler dahil); Sigortalının kendisile birlikte
oturmaları halinde kardeşleri, damatları, gelinleri ve kendisi
tarafından bakılan sair akrabaları, sigortalının eşinin usul ve
füruu ile kardeşleri.
Sigortalı bir şirket ise, bu şirketin gayri mahdut mes'uliyetli
şerikleri ile bunların yukarıdaki fıkra mucibince aile efradı
tarafından vuku bulan talepler de sigorta teminatı dışındadır.
4) Motorlu nakil vasıtalariyle römorkların, motorlu
bisikletlerin ve her nev'i hava nakil vasıtalarının kondüktörleri,
zilyetleri (detenteur) veya sahiplerine karşı ileri sürülen
mutalebeler.
5) Otomobil, motosiklet, bisiklet, bobsleigh, deniz motoru,
at, boks ve güreş, yarış ve müsabakalarına, antremanlar dahil
iştirakten doğan talepler.
6) Harp, ihtilal, isyan, ayaklanma, iğtişaş, grev ve bunların
tenkilinden ve el koyma hallerinden doğan zarar ve ziyanlara taallük
eden talepler.
7) Zelzele, seylap, su basması, çığ, heyelan, yanardağ
indifaı, infilak, yangın, duman, sis, buhar, su; çürüme veya tedrici
surette rutubet alma yüzünden vukua gelen zarar ve ziyanlardan
mütevellit talepler.
8) a- Üçüncü şahıslara ait olup, iare, icar veya tevdi
sebepleriyle veyahut muhafaza, nakil, tamir edilmek veya işlenmek
üzere veya diğer herhangi bir maksatla sigortalının, aile efradının
veya müstahdemlerinin ellerinde veya nezaretleri altında bulunan
malların uğrayacağı zarar ve ziyandan doğan talepler.
b- Sigortalı veya müstahdemleri veyahut sigortalı hesabına
hareket eden kimseler tarafından imal veya teslim edilen veya
işlenen şeylerde veya bu şeylerle fonksiyonel rabıtası olan teknik
cihaz veya tesislerde, işin veya teslimatın kusurlu ve ayıplı olması
dolayısile husule gelen zarar ve ziyandan doğan talepler.
c- Aynı kimselerin çalıştıkları bina ve araziye ika ettikleri
zarar ve ziyandan doğan talepler.
9) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda
belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj ile
bunları önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar
tarafından yapılan müdahaleler sonucunda meydana gelen zararlar.
B)
Hilafına anlaşma yoksa aşağıdaki hususlar da sigortanın teminatı
dışındadır:
1) Sigortalı, gayrımenkul sahibi yahut bir müteşebbis veya iş
sahibi sıfatile temin edilmişse, poliçede yazılı gayrımenkullerde
bulunan yahut teşebbüsün icrasında kullanılan asansör veya monte-charge'ların
üçüncü şahıslara iras edecekleri zarar ve ziyandan doğan mali
mes'uliyet.
2) Yolcular tarafindan getirilen eşya ve hayvanlar ile tevdi
olunan nakil vasıtaları hakkında Borçlar Kanunun 478, 479 ve 480'nci
maddeleri gereğince otelcilere teveccüh edecek mali mes'uliyet. Bu
hüküm garajcılara emanet edilen nakil vasıtalarına da şamildir.
Sigortalının Beyan Mükellefiyeti:
Madde 4-
(A) Akit sırasında: Sigortacı işbu sigortayı rizikonun hakiki
durumunu bildirmek üzere sigorta ettirenin hususi şartlar içine
dercettirdiği beyanına dayanarak kabul etmiştir.
Binaenaleyh,
rizikonun hususi şartlar içindeki tarifi, sigorta ettiren tarafından
dercettirilmesi lazım gelen (ve alınmışsa teklifnamede mevcut)
hususları hakikate aykırı veya eksik cevaplandırmış yahut cevapsız
bırakmış olduğu takdirde:
a)
Sigorta ettirenin kasdı veya ağır kusuru halinde sigortacı
mes'uliyetten kurtulur.
b)
Sigorta ettirenin kasdı yeya ağır kusuru olmayan hallerde, sigortacı
rizikonun ağırlığı ile mütenasip prim farkını almak suretile sigorta
poliçesini yürürlükte tutmak veya feshetmek şıklarından birini
seçer. Fesih şıkkını seçtiği takdirde keyfiyeti, ıttıla tarihinden
itibaren bir ay içinde sigortalıya ihbar eder; Sigorta, fesih
ihbarının sigortalıya tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün sonra
öğleyin saat 12.00'de sona erer ve işlemeyen sigorta müddetine ait
prim iade olunur.
(B)
Akitten sonra:
Sigortalı, (A) fıkrasında zikredilen hususlarda akitten sonra
vukua gelecek her türlü değişikliği kendisi tarafından yapılmışsa 8
gün içinde; değişiklikler kendi iradesi dışında vuku bulmuşsa,
keyfiyete muttali olur olmaz sigortacıya ihbarla mükelleftir.
Değişiklikler
rizikoyu ağırlaştırıcı mahiyette ise, sigortacı dilerse:
a)
Rizikonun ağırlaşmasını karşılayacak munzam bir prim almak suretiyle
sigortanın devamını kabul eder, veya,
b)
Keyfiyetten haberdar olduğu tarihten itibaren 8 gün içinde
mukaveleyi fesheder. Bu takdirde sigorta fesih ihbarının tebliğinden
itibaren 15 gün sonra öğleyin saat 12.00'de sona erer.
Değişiklikler
rizikoyu hafıfletici mahiyette olur ve primin indirilmesini icap
ettirir ise, bu yeni vaziyetin husulünden itibaren prim farkı
sigortalıya geri verilir.
Müddetinde
kullanılmayan fesih hakları sakıt olur. Munzam prim ödenmesinde
uyuşulamaz ise, fesih hakkını sigortalı da kullanabilir. Bu takdirde
mukavele fesih ihbar ile hükümden sakıt olur ve sigorta müddetinin
işlemeyecek olan kısmına ait prim iade olunur.
Hakikate aykırı
beyan veya rizikoyu ağırlaştırıcı mahiyetteki değişikliklerin
bildirilmemesi hali hasarın vukuundan sonra öğrenilirse, kastın veya
ağır kusurun mevcudiyeti halinde tazminat ödenmez; diğer hallerde
tahakkuk ettirilen primle tahakkuk ettirilmesi gereken prim
arasındaki nisbet dairesinde tazminattan indirme yapılır.
Madde 5-
Sigortalı,
poliçede musarrah bir şeyin veya teşebbüsün münhasıran maliki sıfat
ile temin edilmiş olur da, bu şey veya teşebbüs malikini değiştirir
ise, sigorta mukavelesinden doğan hak ve borçlar yeni malike intikal
eder; meğer ki, yeni malikin sigortaya ıttılaından itibaren 15 gün
içinde sigortanın kendisine intikalini kabul etmediğini sigortacıya
yazı ile bildirmiş ola.
Sigortacı el
değiştirme ıttılaından itibaren 15 gün içinde mukaveleyi feshetmek
hakkını haizdir. Sigortacının mes'uliyeti, fesih ihbarının postaya
verildiği tarihten itibaren 1 ay sonra öğleyin saat 12.00'de sona
erer ve işlemeyen günlere ait prim yeni malike iade olunur.
Sigortalı
sigortayı muhtelif sıfatlar ile akdetmiş ve ilerde sigortanın mevzuu
bu sıfatlardan biri veya bir kaçı için zail olmuş bulunur ise, prim
devam eden rizikolara göre ayarlanır.
Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacının Sorumluluğunun Başlaması ve
Sigorta Ettirenin Temerrüdü
Madde 6-Sigorta
priminin tamamının, primin taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa
peşinatın (ilk taksit) akit yapılır yapılmaz ve en geç poliçenin
teslimi karşılığında ödenmesi gerekir. Aksi kararlaştırılmadıkça,
prim veya peşinat ödenmediği takdirde poliçe teslim edilmiş olsa
dahi sigortacının sorumluluğu başlamaz ve bu husus poliçenin ön
yüzüne yazılır. Sigorta ettiren kimse, sigorta primini veya primin
taksitle ödenmesi kararlaştırıldığı takdirde peşinatını, sigorta
poliçesinin teslim edildiği günün bitimine kadar ödemediği takdirde
temerrüde düşer ve prim borcunu temerrüde düştüğü tarihi takip eden
30 gün içinde dahi ödemediği takdirde sigorta sözleşmesi hiç bir
ihtara gerek olmaksızın feshedilmiş olur. Prim ödenmemiş olmasına
rağmen poliçenin teslimi ile sigortacının mesuliyetinin
başlayacağının kararlaştırıldığı hallerde, bu bir aylık sürenin ilk
15 gününde sigortacının sorumluluğu devam eder.
Primin taksitle
ödenmesi kararlaştırıldığı takdirde, taksitlerin kesin ödeme zamanı,
miktarı ve vadesinde ödenmemesinin sonuçları poliçe üzerine yazılır
veya poliçe ile birlikte yazılı olarak sigorta ettirene bildirilir.
Sigorta ettiren kimse, kesin vadeleri poliçe üzerinde belirtilen ya
da yazılı olarak kendisine bildirilmiş olan prim taksitlerinin
herhangi birini vade günü bitimine kadar ödemediği takdirde
temerrüde düşer. Sigorta ettiren, prim borcunu temerrüde düştüğü
tarihi takip eden 15 gün içinde ödemediği takdirde sigorta teminatı
durur. Rizikonun gerçekleşmemesi kaydıyla, teminatın durduğu süre
içinde prim borcunun ödenmesi halinde teminat durduğu yerden devam
eder .Sigorta teminatının durduğu tarihten itibaren 15 gün
içerisinde prim borcunun ödenmemesi halinde, sigorta sözleşmesi hiç
bir ihtara gerek olmaksızın feshedilmiş olur.
Poliçenin ön
yüzüne yazılması kaydıyla, rizikonun gerçekleşmesiyle henüz vadesi
gelmemiş prim taksitlerinin sigortacının ödemekle yükümlü olduğu
tazminat miktarını aşmayan kısmı, muaccel hale gelir .
Bu madde uyarınca
sigorta sözleşmesinin feshedilmiş sayıldığı hallerde, sigortacının
sorumluluğunun devam ettiği süreye tekabül eden prim gün esası
üzerinden hesap edilerek fazlası sigorta ettirene iade edilir.
Hasar Halinde Tarafların Durumu:
Madde 7-
İşbu mukavelenameye göre, sigortalının mali mes'uliyetini mucip
olabilecek bir vakıanın hudusunda, sigortalı ıttıla tarihinden
itibaren beş gün içinde sigortacıyı yazı ile haberdar etmekle
mükelleftir.
Bu ihbarın kazanın
nerede, hangi tarih ve saatte, ne gibi sebeplerle ve hangi hal ve
şartlar altında vukua geldiğine ve kazada ölen ve yaralananlara,
zarar gören mallar ile bunların sahiplerine ve zamanın vüs'atine
dair tafsilatlı ve doğru malumatı ihtiva etmesi iktiza eder.
Madde 8-
Zarardan
dolayı sigortalının dava yolu ile veya sair suretle bir tazminat
talebi karşısında kalması veya aleyhine cezai takibata geçilmesi
halinde, zarar ve ziyan talebine müteallik davetiye, ihbarname,
ihtarname, adli tebligat, dava arzuhali, mektup ve diğer bilcümle
vesikaların istenmesi beklenmeksizin ve derhal sigortacıya tevdii
mecburidir .Sigortacının, gecikmenin avakibini belirtmek suretile
sigortalıdan yazı ile isteyeceği malumat ve vesaikin sigortacıya en
geç 8 gün içinde gönderilmesi muktezidir.
Sigortalı, zarar
ve ziyan talebinin tetkiki ve haklarınn müdafaası hususunda
sigortacıya elinden gelen yardımda bulunmaya mecburdur. Sigortacı
tarafından sarahaten müsaade edilmedikçe, sigortalı, zarar ve ziyan
talebini tamamen veya kısmen kabul edemeyeceği gibi, buna ait
herhangi bir tazminat tediyesinde de bulunamaz.
Madde 9-
Sigortacı,
zarar ve ziyan talebinde bulunan üçüncü şahısla doğrudan doğruya
temasa geçerek anlaşma hakkını haizdir.
Dava açılması
halinde, sigortacı, sigortalı namına davayı takip eder. Sigortalı,
sigortacının göstereceği avukata bu hususta lazım gelen her türlü
selahiyeti vermek mecburiyetindedir. Davaya ait masraflar sigortacı
tarafından ödenir. Şu kadar ki, bu masraflarla zarar görene
verilmesi lazım gelen tazminat yekunu sigorta poliçesinde tesbit
edilmiş bulunan azami meblağı tecavüz edemez.
Sigortalı veya
ef'alinden mes'ul olduğu kimseler aleyhine ceza takibatına geçilmesi
halinde, sigortacı müdafaayı sarahaten deruhte etmiş ise, avukat
ücretini (bilumum sair masraflar ile muhtemel para cezalan hariç)
öder.
Madde 10-
Sigortalı,
hasar vukuunda kendisine terettüp eden vecibelere riayet etmezse,
sigortacı, tazmin mükellefiyetinden kurtulur; meğer ki, sigortalı bu
vecibelere riayetsizliğin kendi kusuru yüzünden ileri gelmemiş
bulunduğunu ispat eder.
Madde 11-
Kısmi
hasarlarda taraflar sigorta sözleşmesini feshetme hakkına sahiptir.
Taraflar fesih hakkını ancak tazminat ödenmeden önce kullanabilir.
Poliçeyi sigortacı
feshettiği takdirde, bu husustaki ihbarın sigortalıya vusulü
gününden itibaren 15 gün sonra öğleyin saat 12.00'de sigorta sona
erer ve işlememiş günlerin primleri sigortalıya iade edilir.
Poliçeyi sigortalı
feshettiği takdirde, fesih ihbarile poliçe münfesih olmakla beraber,
sigortacının cari sigorta devresinin işlemeyecek günlerine ait
primlerdeki hakkı mahfuz kalır.
Birden çok sigorta
devresinin primleri peşinen ödenmiş olduğu hallerde, sigortacı
işlemeyecek devrelere isabet eden primleri iade eder.
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Madde 12-
Sigortacıya Yapılacak İhbarlar
Sigortalı tarafından işbu poliçe gereğince sigortacıya yapılacak
bilcümle ihbarların muteber olabilmesi için, bunlann sigorta
şirketinin merkezine veya poliçeyi imza etmiş bulunan acenteye
yapılması lazımdır.
Madde 13- Kanuni
İkametgah
Sigortanın aktinde, sigorta ettiren tarafından beyan edilen kanuni
ikametgah mukaveleye dercedilir. Sigortalı, ikametgahını
değiştirdiği takdirde, bunu derhal taahhütlü mektupla sigortacıya
bildirmeye mecburdur. Aksi halde, sigortacı tarafından yapılacak
tebligatın sigortalıya ulaşmamış olmasından doğacak bütün
neticelerden sigortalı mes'uldür.
Madde 14-
Selahiyetli Mahkeme
Selahiyetli mahkeme, sigortalının kanuni ikametgahının veya
sigortacının merkezinin veya poliçeyi tanzim eden acentenin
bulunduğu yer mahkemesidir.
Madde 15-
Mürüru Zaman
Sigorta mukavelesinden doğan bütün mütalebeler iki yılda müruru
zamana uğrar.
Son
Düzenleme Tarihi:11 Mayıs 2002